Jak ocenić rozwój dziecka?
Normy WHO, test Denver II i skala Monachijska (MFDR)

Każdy rodzic obserwujący, jak jego dziecko zdobywa nowe umiejętności – obraca się, siada, raczkuje czy zaczyna chodzić – zastanawia się, czy wszystko przebiega prawidłowo. Czy moje dziecko rozwija się w odpowiednim tempie? Czy nie jest zbyt późno na samodzielne siadanie? Czy powinno już chodzić?

"Czy dziecko rozwija się w normie?"

To częste pytanie zatroskanych rodziców. Mówiąc o normie mamy na myśli czas, kiedy pojawiają się określone umiejętności ruchowe – tzw. okna osiągnięć czy okna rozwojowe u dzieci.

Są to normatywne ramy czasowe – czyli widełki „od – do” – w których dziecko może osiągnąć daną umiejętność i nadal mieścić się w granicach prawidłowego rozwoju. Dla porównania wybrałam trzy przykładowe skale: WHO – Światową Organizację Zdrowia, Denver II oraz Monachijską Funkcjonalną Diagnostykę Rozwojową (MFDR).

Porównanie skal – jak interpretować normy?

Każda z wymienionych skal ma zbliżone ramy czasowe, które pomagają w ocenie rozwoju dziecka, ale różnią się nieco swoją funkcją i dokładnością:

WHO – daje najluźniejsze widełki, co może uspokajać rodziców, ale nie zawsze wychwyci opóźnienia.
Denver II – to „złoty środek” do przesiewowej oceny rozwoju (screeningu).
MFDR – najmocniej oparta na neurofizjologii i funkcji, często stosowana w terapii, zwłaszcza u wcześniaków.

Pamiętajmy jednak, że dzieci mają różne temperamenty, a czasem szybciej rozwijają się w innych sferach niż motoryka. Dlatego tak ważne jest nie tylko kiedy dziecko coś osiąga, ale również jak to robi.

Liczy się nie tylko czas, ale sposób

W ocenie rozwoju powinniśmy zwracać uwagę także na wzorzec ruchu. Czy dana aktywność pojawia się spontanicznie i sprawia dziecku radość? Czy jest osiągana z łatwością, czy może wiąże się z dużym wysiłkiem i nadmiernym zaangażowaniem jednej grupy mięśniowej?

Zatem bycie „w normie” to czasem naprawdę szeroki zakres czasu. Na wizycie zawsze podkreślam, że oprócz momentu pojawienia się danej umiejętności, kluczowe jest jak dziecko ją wykonuje – czyli znowu: mowa o wzorcu ruchu.

Porównanie norm – tabela rozwoju ruchowego

Poniższa tabela przedstawia orientacyjne zakresy wiekowe dla wybranych umiejętności ruchowych według trzech źródeł: WHO, testu Denver II oraz skali Monachijskiej (MFDR). Przedziały podane są w miesiącach życia dziecka:

Umiejętność	WHO (mies.)	Denver II (mies.)	MFDR (mies.)
Kontrola główki w pionie	1–4	1–4	1–3
Obracanie się na boki	2–5,5	2–5	2–6
Obrót z pleców na brzuch	3–7	3–6	4–6
Obrót z brzucha na plecy	2–5	2–6	3–6
Pełzanie / czworakowanie	5,5–13	6–11	7–10
Siedzenie bez podparcia	4–9	5,5–9	6–9
Samodzielne stanie	7–16	9–14	11–14
Samodzielny chód	9–18	11–16	10–16

Potrzebujesz pomocy?

Jeśli chcesz sprawdzić, czy rozwój Twojego dziecka przebiega prawidłowo, zapraszam na indywidualną konsultację w moim gabinecie. Pracuję w oparciu o aktualne normy i z pełnym zaangażowaniem wspieram najmłodszych w osiąganiu ich potencjału.