Co jest ważne w rozwoju dziecka?
Praktyczne wskazówki dla każdego rodzica.
Rozwój ruchowy niemowlęcia — dlaczego jest tak ważny?
Rozwój ruchowy malucha to fascynująca podróż, która zaczyna się już w pierwszych tygodniach życia. Niemowlęta i małe dzieci uczą się świata przede wszystkim poprzez ruch, a każdy gest, każdy obrót ciała, każda próba podniesienia głowy to małe zwycięstwo na drodze do samodzielności. Jak więc wspierać ten rozwój w domowych warunkach, nie mając dostępu do specjalistycznych urządzeń czy sal rehabilitacyjnych? Oto kilka pomysłów na codzienne ćwiczenia i zabawy, które rozweselą malucha, a przy okazji pomogą w jego prawidłowym rozwoju motorycznym.
1. Tummy Time – leżenie na brzuchu: podstawowy krok do silnych pleców i głowy.
Leżenie na brzuchu to jedno z najważniejszych ćwiczeń w początkowym okresie życia malucha. Choć początkowo może wydawać się to trudne dla dziecka, to właśnie dzięki tej pozycji maluch zaczyna wzmacniać mięśnie karku, pleców i rączek oraz brzucha, które będą niezbędne do późniejszych etapów rozwoju – takich jak czołganie się, raczkowanie czy w końcu chodzenie. Jak to robić? Połóż malucha najlepiej na niezbyt miękkiej macie na podłodze, pozwól mu eksplorować otoczenie, początkowo będzie leżał zwrócony w jedną stronę, z czasem zacznie przekładać głowę i układać się na prawym lub lewym policzku. Kolejny etap to zaznaczenie linii środka, kiedy nosek dziecka "zderzy się" z podłogą, aż w końcu zacznie podnosić główkę coraz wyżej. Pochwal go, bo to naprawdę duży krok naprzód! Kiedy wprowadzić leżenie na brzuszku? Myślę, że dobry dzień jest właśnie dziś, sprawdź - czy uda się wam to z łatwością na macie, czy może dzisiaj woli poleżeć na Twoich kolanach – pamiętaj żeby nie zachęcać dziecka do nadmiernej pozycji uniesienia głowy, wszystko zaczyna się od niewielkiej aktywności wyprostnej.
2. Zabawki wspierające rozwój dziecka.
Zabawki mają ogromny wpływ na rozwój ruchowy. Kiedy maluch zaczyna rozumieć, że zabawa to coś więcej niż tylko patrzenie, warto wybierać przedmioty, które zachęcą go do chwytania, turlania czy przesuwania. Grzechotki, miękkie piłeczki czy interaktywne zabawki rozwijają zdolności motoryczne, a do tego każda chwila zabawy to świetna okazja do nauki nowych umiejętności. Zaczynamy od kontrastowych kolorów, sprawdź od jakich chce zacząć Twoje dziecko. Gdy w pobliżu masz kolorowe tasiemki czy baloniki też świetnie sprawdzą się w codziennej zabawie pod okiem opiekuna.
3. Nauka obracania się i odkrywanie niezależności.
Nadszedł czas, kiedy pojawi się pierwszy obrót, początkowo na boki, a potem najczęściej z pleców na brzuszek, ale nie jest to reguła – ważne żeby zrobił to ze swobodą w dobrym wzorcu (o tym wzorcu co to znaczy – z pewnością będzie inny wpis). To obrót pozwala dziecku poczuć ruch ciała w stronę coraz większej niezależności.
Jak pomóc w obrocie? Przede wszystkim dajmy mu przestrzeń – czyli podłoga i mata, dajmy zabawkę, ale wystarczy jedna żeby wiedziało na czym skupić uwagę i delikatnie turlajmy.
4. Czołganie się i raczkowanie – kolejne kroki w stronę niezależności.
Czołganie to etap rozwoju, który pozwala dziecku na lepsze poznawanie przestrzeni - ruch odbywa się wstecz lub dziecko startuje do przodu. Ciało jest w "mocnym" kontakcie z podłożem, co pozwala dziecku zyskać dużo wrażeń z czucia swojego ciała. Rozpoczęcie raczkowania to oznaka silnych mięśni rączek i nóżek oraz wzmocnienie mięśni tułowia, ale także wspaniała okazja do ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej. Tu sprawdzą się wszelakie piłki - zabawki toczone w kierunku malucha to świetny sposób na motywowanie go do poruszania się, a każdy centymetr pokonany na brzuszku to krok ku większej samodzielności.
5. Pierwsze kroki i stawanie — jak wspierać bezpiecznie?
Gdy dziecko zaczyna się podnosić i stawiać swoje pierwsze kroki, emocje rodziców są nie do opisania! Jednak rozwój chodu to nie tylko kwestia chęci – to także ciągłe ćwiczenie równowagi i siły nóg i mięśni grzbietu i brzucha. Motywujemy do wstawania, ale nie wyciągamy za rączki. Pierwsze próby uzyskania pionu, to zazwyczaj wyciągnięcie się przy meblach, ale z czasem to będą owocne próby wstawania przez klęk jednonóż. Gdy dziecko jest już w pionie, to zachęcajmy do chodzenia wzdłuż mebli, a dopiero kolejny etap, to chód na wprost. Pamiętaj, że to dziecko dąży do pionu Ty masz mu dać ku temu warunki – nie wyciągaj go za rączki. Przyda się duże lustro i przyssawki a może lodówka i dostosowane magnesy. W domu na pewno uda się znaleźć dogodne miejsce.
6. Zabawy sensoryczne — stymulacja dotyku, dźwięku i kolorów.
Zmysły dziecka są niezwykle wrażliwe na bodźce, dlatego warto inwestować w zabawki, które stymulują wzrok, słuch i dotyk. Zabawki w różnych kształtach, teksturach i kolorach pomagają maluchowi rozwijać zdolności motoryczne i poznawcze. A co najważniejsze – bawiąc się nimi, dziecko nie tylko ćwiczy, ale również rozwija zmysł dotyku i percepcji przestrzeni.
7. Ćwiczenie równowagi w domowych warunkach.
Zabawy w domu mogą także stanowić świetną okazję do ćwiczenia równowagi. Ustawienie prostego toru przeszkód z poduszek, koców lub pudełek to doskonały sposób na rozwój koordynacji ciała i utrzymywanie równowagi. Każde dziecko, które pokonuje "tor", będzie rozwijać umiejętności motoryczne, a przy okazji będzie się świetnie bawić!
Podsumowanie — wspieraj rozwój dziecka każdego dnia.
Wspieranie rozwoju ruchowego dziecka w domu to zadanie, które może być pełne zabawy i radości. Dzięki codziennym ćwiczeniom, zabawom i aktywnościom maluch rozwija swoje umiejętności motoryczne, a Ty jako rodzic stajesz się nieocenionym przewodnikiem w tej niesamowitej podróży. Pamiętaj, że najważniejsze to tworzyć dla malucha bezpieczne, pełne miłości i zachęty środowisko, w którym rozwój będzie mógł przebiegać w sposób naturalny i radosny.